زخم بستر

همه چیز درباره زخم بستر

پیشرفت زندگی مدرن و تغییر سبک زندگی انسان ها علاوه بر مزایای خود، معایبی نیز به دنبال داشته است.میتوان گفت زخم بستر یکی از این معایب می باشد که به دلیل سبک زندگی کم تحرک رایج شده است.در راستای اهمیت زخم بستر ما مطلبی تحت همین عنوان ک شامل تمام موارد مرتبط با زخم بستر است، تهیه و منتشر کردیم.در ادامه با ما همراه باشید.

 

 

زخم بستر چیست؟

آسیب دیدن بافت های بدن همچون درم، اپیدرم، ماهیچه و پوست در اثر قرار گرفتن در فشار دراز مدت برای یک یا چند نقطه از بدن زخم بستر گفته می شود. به زبان ساده تر می توان گفت: خوابیدن به مدت طولانی در وضعیت ثابت، ساییدگی در صندلی یا بستر، استفاده از لگن بیمار نامناسب و یا کشیدگی با ملحفه می تواند به بخشی از پوست و بافت های بدن آسیب برساند.

 

انواع و درجات زخم بستر

بسته به میزان شدت علائم ، زخم بستر می تواند در مراحل زیر طبقه بندی شود:

مرحله اول:

این مرحله ، خفیف ترین مرحله زخم بستر است. و معمولا در لایه بالایی پوست اتفاق می افتد. و از علائم آن، درد ، سوزش یا خارش پوست است.

مرحله دوم:

این مرحله ممکن است کمی عمیق تر و سخت تر باشد. این گونه که قسمتهایی از سطح پوست از بین می روند و چیزی شبیه به تاول مشاهده می شود.

مرحله سوم:

در این مرحله، تمامی بافت های پوست از بین می روند و زخم باز است.

مرحله چهارم:

تمامی بافت های پوست و لایه های زیرین آن، حتی عضلات و استخوانها از بین می روند.

 

علل بروز زخم بستر

زخم بستر به علت فشار بر روی پوست و جلوگیری از گردش خون در پوست اتفاق می‌افتد.

عوامل دیگر که باعث محدودیت فرد در حرکت می‌شود نیز می‌توانند پوست را آسیب‌پذیر کنند و در پیشرفت زخم بستر نقش ایفا نمایند.

۲ عامل مهمی که در ایجاد زخم بستر نقش اصلی دارند عبارتند از:

  • فشار:

فشار دائم بر روی هر کدام از بخش‌های بدن می‌تواند منجر به کاهش گردش خون در بافت آن ناحیه شود. گردش خون برای رساندن اکسیژن و مواد غذایی به بافت بسیار مهم و ضروری است. در صورت عدم رسیدن این مواد غذایی به پوست و نواحی اطراف آن، بافت آسیب دیده و در نهایت ممکن است بمیرد. این فشار بیشتر بر نواحی از بدن وارد می‌شود که ماهیچه یا چربی زیادی ندارند و یا بر روی استخوان قرار گرفته‌اند، مانند ستون فقرات، دنبالچه، کتف‌ها، ناحیه‌ی لگن، پاشنه‌ی پا و آرنج‌ها.افرادی که به دلایلی مختلفی مانند طی کردن دوران نقاهتِ پس از عمل جراحی و یا فلج اندام‌ها، دچار اختلالات حرکتی بوده و مدت زمانی طولانی را در بستر سپری می‌کنند، بیشتر در معرض ابتلا به زخم بستر قرار دارند. علاوه بر فشاری که به اندام‌های این افراد، به ویژه ناحیه لگن، وارد می‌شود، ممکن است عده‌ی زیادی از آن‌ها توانایی استفاده از سرویس بهداشتی را نداشته و مجبور به استفاده از لگن بهداشتی باشند. استفاده از لگن‌های بی‌کیفیتی که متناسب با آناتومی بدن طراحی نشده است، باعث می‌شود تا وزن بیمار توسط سطح کوچکی تحمل می‌شود و فشار موضعی زیادی را بر پشت بیمار وارد گردد.

 

  • اصطکاک:

اصطکاک زمانی اتفاق می‌افتد که پوست بر روی لباس و یا تخت خواب کشیده می‌شود. اصطکاک باعث می‌شود که نواحی آسیب‌پذیر پوست، بیشتر در معرض ایجاد جراحت قرار گیرند. مخصوصا اگر پوست مرطوب باشد.

 

عوامل خطر ابتلا به زخم بستر

افرادی که نمی‌توانند به راحتی پوزیشن نشستن و یا خوابیدن خود را تغییر دهند و مشکل حرکتی دارند، در معرض ریسک ابتلا به زخم بستر قرار دارند. این عوامل خطر عبارتند از:

  • عدم تحرک: ممکن است بر اثر مشکلات سلامتی، جراحت در ناحیه‌ی ستون فقرات و عوامل دیگر اتفاق افتد.
  • عدم ادراک حسی: جراحت در ستون فقرات، اختلالات نورولوژیکی و شرایط دیگر می‌توانند منجر به از دست دادن ادراک حسی در فرد شود. عدم توانایی در احساس درد و ناراحتی می‌تواند منجر به عدم آگاهی فرد از نشانه‌های هشداردهنده و در نتیجه عدم جابه‌جایی شود.
  • تغذیه‌ی نامناسب و کمبود آب: افراد به صورت روزانه به مایعات، کالری، پروتئین، ویتامین‌ها و مواد معدنی نیاز دارند تا پوستشان سالم بماند و از تخریب بافت جلوگیری شود.
  • وضعیت پزشکی که بر روی گردش خون اثر می‌گذارد: مشکلات سلامتی مانند دیابت و بیماری‌های عروقی که می‌توانند بر گردش خون اثر بگذارد، خطر آسیب به بافت را افزایش می‌دهند.

 

علائم و نشانه های زخم بستر

این زخم، علائم و نشانه های زیر را نشان می دهد:

-تغییر در رنگ یا بافت پوست

-ورم

-تخلیه پر از چرک

-بعضی مناطق پوست، گرمتر یا سردتر از بقیه نقاط هستند.

-حساسیت پوستی در برخی از نقاط بدن

 

 

عوارض و خطرات زخم بستر

بعد از تشکیل زخم بستر پس از مدتی عوارضی ایجاد می شود که مهمترین آنها عبارتند از:

  • عفونت پوست :پوست زخم شده پس از مدتی به علت رشد میکروب ها عفونی می شود. ترشحاتی از زخم خارج شده و زخم بسیار بد بو می گردد.
  • عفونت استخوان و مفصل : عفونت پوست میتواند به استخوان و یا مفصل زیر آن گسترش یافته و موجب بروز عفونت در آنها شود.
  • عفونت خون : باکتری هایی که در محل زخم بستر شروع به رشد و تکثیر میکنند میتوانند به جریان خون وارد شده و موجب عفونت سراسری در بدن و مرگ بیمار شوند.
  • سرطان : اگر زخم بستر به مدت طولانی باقی بماند ممکن است در پوست آن محل نوعی سرطان پوست به نام Squamous cell carcinoma ایجاد شود

 

 

پیشگیری از زخم بستر

پیشگیری از ایجاد زخم بستر آسانتر و موثرتر از درمان آن است. موثرترین روش در پیشگیری از ایجاد زخم بستر تغییر وضعیت دادن مکرر بیمار است. این تغییر وضعیت دادن باید به صورت مکرر و مرتب باشد.

در حین تغییر وضعیت باید سعی کرد به پوست کشش و آسیبی وارد نشود و باید بدن را در وضعیت هایی قرار داد تا قسمت هایی که بیشتر در معرض زخم بستر هستند تحت فشار کمتری قرار گیرند.

پوست باید مرتبا تمیز شود. مرتب دیده شود تا مبادا زخمی ایجاد شده و از نظر دور بماند. وضعیت تغذیه بیمار هم باید خوب باشد.

 

درمان زخم بستر

زخم های بستر که در مراحل یک یا دو باشند با درمان مناسب میتوانند در عرض چند هفته بهبود یابند. درمان مراحل سوم و چهارم مشکل تر است.

در بیمارانی که به علت بیماری شدید و مزمن دیگر امید چندانی به زندگی ندارند فقط سعی در کاهش درد زخم بستر میشود. در درمان یک زخم بستر افراد زیر باید با هم همکاری داشته باشند:

  • پزشک معالج که مسیر کلی درمان را هدایت میکند
  • متخصص جراحی ترمیمی
  • پرستار ورزیده در درمان زخم
  • فیزیوتراپ برای کمک به حرکات بیمار
  • متخصص تغذیه برای بهبود وضعیت تغذیه بیمار
  • متخصص ارتوپدی یا جراحی اعصاب در صورت لزوم

 

 

مقالات

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *